Economics notes in Marathi - 11th &12th standard (Maharashtra board)

विध्यार्थ्यांनो, आज आपण 12 वी अर्थशास्त्रातील अतिशय महत्त्वाचा धडा — “बाजाराचे प्रकार (Types of Market)” या विषयाचे स्वाध्याय प्रश्नोत्तरे पाहणार आहोत. परीक्षेत वारंवार विचारले जाणारे सर्व महत्त्वाचे प्रश्न, सविस्तर आणि सोप्या भाषेत इथे दिले आहेत. पूर्ण स्पर्धा, अपूर्ण स्पर्धा, एकाधिकार, अल्पाधिकार, एकाधिकारात्मक स्पर्धा या सर्व बाजार रचनेशी संबंधित प्रश्नांची उत्तरं तुम्हाला या लेखात एकाच ठिकाणी मिळतील. हा धडा वारंवार ५ ते ८ मार्क्स मध्ये विचारला जात असल्यामुळे, ही प्रश्नोत्तरे अभ्यासासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतील. चला तर मग, स्वाध्यायातील सर्व महत्त्वाचे प्रश्न समजून घेऊया!  12 वी अर्थशास्त्र धडा ५ – बाजाराचे प्रकार स्वाध्याय प्रश्नोत्तरे  प्रश्न १ . थोडक्यात उत्तरे लिहा .  १ . अल्पाधिकार बाजाराची वैशिष्ट्ये सांगा .  उत्तर :  अल्पाधिकार बाजारात फारच कमी उत्पादक किंवा विक्रेते असतात आणि या मर्यादित संख्येतील उत्पादकांचा संपूर्ण बाजारावर मोठा प्रभाव असतो. एका उत्पादकाच्या निर्णयाचा थेट परिणाम इतर उत्पादकांच्या वागणुकीवर होतो, त्यामुळे हे बाजाररूप परस्परावलंबी अस...

 मित्रांनो, आज आपण “बाजाराचे प्रकार” हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय शिकणार आहोत. अर्थशास्त्रात “बाजार” म्हणजे केवळ खरेदी-विक्रीची जागा नसून खरेदीदार आणि विक्रेते यांच्यात वस्तू किंवा सेवांचा व्यवहार होणारे सर्व क्षेत्र होय. आजच्या स्पर्धात्मक युगात बाजाराचे स्वरूप, रचना आणि प्रकार समजून घेणे व्यापाऱ्यांसाठी आणि विद्यार्थ्यांसाठीही फार आवश्यक आहे.         आपण 12वी अर्थशास्त्राचा धडा ५ — “बाजाराचे प्रकार (Types of Market)” सविस्तर शिकणार आहोत. या लेखात पूर्ण स्पर्धा (Perfect Competition) आणि अपूर्ण स्पर्धा (Imperfect Competition) यांचे अर्थ, व्याख्या, वैशिष्ट्ये आणि उदाहरणे सोप्या भाषेत समजावून सांगितली आहेत. ही मराठी नोट्स महाराष्ट्र बोर्डाच्या विद्यार्थ्यांसाठी परीक्षेच्या दृष्टीने अतिशय उपयुक्त आहेत. Perfect & Imperfect Competition या दोन्ही संकल्पना तुम्हाला येथे सहज समजतील. या notes मधून तुम्हाला खालील मुद्दे समजतील 👇 1️⃣बाजार म्हणजे काय? 2️⃣ बाजाराचे वर्गीकरण — स्थळ, काळ आणि स्वरूपानुसार. 3️⃣ पूर्ण स्पर्धा – अर्थ, व्याख्या, वैशिष्ट्ये आणि उदाहरणे. ...

आज आपण १२ वी अर्थशास्त्र (Economics) चा धडा क्रमांक ४ — “पुरवठा विश्‍लेषण (Supply Analysis)” या धड्याचा स्वाध्याय भाग (Important Q&A) पाहणार आहोत. हा धडा HSC Maharashtra Board Exam 2025 साठी अत्यंत महत्वाचा आहे कारण या धड्यातील प्रश्न वारंवार परीक्षेत विचारले जातात. येथे दिलेली महत्वाची प्रश्नोत्तरे (Important Questions and Answers) , लघुउत्तरी प्रश्न (Short Answers) , आणि दीर्घउत्तरी प्रश्न (Long Answers) तुम्हाला बोर्ड परीक्षेत १००% तयारी (Board Exam Preparation) करण्यास मदत करतील. या नोट्स संपूर्णपणे Balbharati Textbook वर आधारित असून, परीक्षेच्या दृष्टीने सोप्या आणि समजण्यासारख्या भाषेत तयार केल्या आहेत.  १२  वी अर्थशास्त्र chapter wise Notes / Swadhyay प्रशोत्तरे पाहण्यासाठी भेट द्या .  स्वाध्याय  प्रश्न . १ . फरक स्पष्ट करा .    १ . साठा आणि पुरवठा  उत्तर :  हा प्रश्न १२ वी अर्थशास्त्र – धडा ४: पुरवठा विश्‍लेषण मधील अत्यंत महत्वाचा आहे आणि तो HSC Board Exam 2025 साठी वारंवार विचारला जातो. खाली दिला आहे “साठा आणि पुरवठा याती...

 मित्रांनो, आज आपण शिकूया “पुरवठा व त्याचे विश्‍लेषण” हा अतिशय महत्त्वाचा धडा. जसा मागणी (Demand) हा खरेदीदारांशी संबंधित आहे, तसाच पुरवठा (Supply) हा उत्पादक किंवा विक्रेत्याशी संबंधित असतो. वस्तूंच्या किंमतीत बदल झाला की त्याचा परिणाम पुरवठ्यावर होतो. चला तर मग एकेक करून समजून घेऊया. पुरवठ्याची संकल्पना (Meaning of Supply) एखाद्या वस्तूची ठराविक किंमत, ठराविक काळ आणि ठराविक बाजारात विक्रीसाठी उत्पादक जो प्रमाणात पुरवठा करायला तयार असतो, त्याला पुरवठा असे म्हणतात. परिभाषा (Definition): "ठराविक किंमतीवर, ठराविक कालावधीत, उत्पादक विक्रीसाठी जी वस्तूंची मात्रा उपलब्ध करून देतो, तिला पुरवठा म्हणतात." पुरवठ्याचे नियम (Law of Supply) नियम: "वस्तूच्या किंमतीत वाढ झाल्यास तिच्या पुरवठ्यात वाढ होते आणि किंमत घटल्यास पुरवठा कमी होतो, इतर सर्व घटक स्थिर धरल्यास." 📊 संबंध: किंमत ↑ → पुरवठा ↑ किंमत ↓ → पुरवठा ↓ हा संबंध थेट (Direct) आहे. वस्तूची किंमत (₹) पुरवठा केलेली मात्रा (युनिट्स) 10         100 20         200 30  ...